ความหมายของคำบูชาพระธาตุศรีสองรัก

คำบูชาที่ใช้สวด ณ พระธาตุศรีสองรัก เป็นบทภาษาบาลีสำหรับนอบน้อมบูชาพระบรมสารีริกธาตุและพระธาตุโดยทั่วไป นิยมกล่าวก่อนเริ่มพิธีถวายต้นผึ้ง หรือก่อนกราบสักการะองค์พระธาตุ เพื่อเตรียมกาย วาจา และใจให้สงบ พร้อมระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า

เริ่มต้นด้วยการตั้งนะโม 3 จบ

ผู้บูชากล่าวว่า

“นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ”

จำนวน 3 จบ แล้วกราบ เพื่อแสดงความนอบน้อมต่อพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ไกลจากกิเลส และตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง ถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติก่อนเริ่มสวดมนต์หรือประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

คำบูชาพระธาตุ

“นะคะโลเก เทวะโลเก ชมพูทิเป ตาวะติงเส
ชินนะธาตุโย อะระหันตา นะมามิ”

กล่าวจำนวน 3 รอบ

คำในบทบูชาสามารถอธิบายความหมายได้ดังนี้

• “นะคะโลเก” หมายถึง ในโลกแห่งพญานาค หรือนาคโลก

• “เทวะโลเก” หมายถึง ในเทวโลก หรือโลกแห่งเทวดา

• “ชมพูทิเป” หมายถึง ในชมพูทวีป หรือโลกมนุษย์

• “ตาวะติงเส” หมายถึง ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

• “ชินนะธาตุโย” หมายถึง พระธาตุของพระชินเจ้า หรือพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ผู้ทรงชนะกิเลส

• “อะระหันตา” หมายถึง พระอรหันต์ทั้งหลาย

• “นะมามิ” หมายถึง ข้าพเจ้าขอนอบน้อม หรือขอกราบบูชา

ความหมายโดยรวม

“ข้าพเจ้าขอนอบน้อมบูชาพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า ตลอดจนพระธาตุของพระอรหันต์ทั้งหลาย ซึ่งประดิษฐานอยู่ในนาคโลก เทวโลก ชมพูทวีป และสวรรค์ชั้นดาวดึงส์”

บทบูชานี้สื่อถึงการน้อมใจสักการะพระบรมสารีริกธาตุ ไม่ว่าพระธาตุเหล่านั้นจะประดิษฐานอยู่ในภพภูมิใด ทั้งโลกมนุษย์ เทวโลก และนาคโลก ผู้กล่าวคำบูชาจึงมิได้กราบไหว้เพียงองค์พระธาตุที่ปรากฏอยู่เบื้องหน้าเท่านั้น แต่ยังเป็นการระลึกถึงพระพุทธคุณและพระอรหันตคุณอันแผ่ไพศาลไปทั่วทุกภพภูมิ